Define aramak yasal mı? 2863 sayılı Kanun ne diyor
İzinsiz kazı yapmak ve define aramak Türkiye'de suç. Peki izinli define arama nasıl olur, kimler başvurabilir, hangi alanlarda kesinlikle yasak? Temel kuralları derledik.
Türkiye'de toprak altındaki ve su altındaki kültür varlıklarının sahibi devlettir. Bu ilke, 1983'te yürürlüğe giren 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile güvence altına alınmıştır. Bir arazinin tapusu size ait olsa bile, o toprağın altından çıkan tarihi eser size ait değildir.
İzinsiz kazı suçtur
Kanun, kültür varlıklarını bulmak amacıyla izinsiz kazı ve sondaj yapılmasını açıkça yasaklar ve bunu hapis ile adli para cezası gerektiren bir suç olarak tanımlar. Kazının sit alanında ya da tescilli bir yapıda yapılması cezayı ağırlaştırır.
Kendi tarlanızda, bahçenizde ya da evinizin bodrumunda "define" için kazı yapmak da izinsiz kazı kapsamındadır.
İzinli define arama nasıl olur?
Define arama, ancak Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle ve valiliğin yürütmesiyle mümkündür. Süreç kabaca şöyle işler:
- Başvuru, aramanın yapılacağı yerin valiliğine yapılır.
- Valilik ve müze müdürlüğü başvuruyu inceler; alanın sit alanı veya tescilli taşınmaz olup olmadığına bakılır.
- Bakanlık uygun görürse arama, bir müze uzmanı ve güvenlik görevlisi gözetiminde yapılır.
- Tüm masraflar başvuru sahibine aittir; çıkan kültür varlıkları devlete teslim edilir.
Hangi alanlarda izin verilmez?
Sit alanlarında, tescilli kültür varlıklarında ve bunların koruma alanlarında define arama izni verilmez. Bilimsel kazı yürütülen alanlar da bu kapsamdadır.
Okurlarımıza not
Define Haberleri olarak izinsiz kazıyı özendiren, yer tarif eden ya da yöntem öğreten içeriklere yer vermiyoruz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata veya en yakın müze müdürlüğüne danışın.
